અર્થ
મધ્યમ વર્ગના એક નાના પણ સુખી પરિવારમાં અર્ચનાના લગ્નની વાતો ચાલી રહી હતી. અર્ચના દેખાવમાં સુંદર, ભણેલી અને આજના જમાનાની યુવતી હતી. દીકરી ઉંમરલાયક થઈ એટલે પિતા રમણભાઈ અને માતા સુશીલાબેને તેના માટે મુરતિયા જોવાનું શરૂ કર્યું. સંજોગોવશાત, અર્ચના માટે એકસાથે બે માંગા આવ્યા, અને આ બંને મુરતિયા એકબીજાથી તદ્દન વિપરીત છેડાના હતા.
અર્થ - લઘુવાર્તા
પહેલો મુરતિયો હતો ચેતન. ચેતન એક ખાનગી કંપનીમાં સારા હોદ્દા પર નોકરી કરતો હતો. તેનો પગાર એટલો ચોક્કસ હતો કે તે પોતાના પરિવારનું અને અર્ચનાનું ભરણપોષણ ખૂબ જ આરામથી અને ગરિમાપૂર્વક કરી શકે. ચેતનની સૌથી મોટી મૂડી તેનો સ્વભાવ હતો. તે એકદમ શાંત, વિવેકી, નિરાભિમાની અને કુટુંબવત્સલ યુવાન હતો. રમણભાઈ સાથે જ્યારે તે પહેલીવાર મળ્યો ત્યારે તેના વર્તનમાં વડીલો પ્રત્યેનો આદર છલકાતો હતો.
બીજો મુરતિયો હતો વિક્રમ. વિક્રમ એક મોટી ફેક્ટરીનો માલિક હતો. તેની પાસે આલીશાન બંગલો, મોંઘી ગાડીઓ અને તમામ ભૌતિક સુખ-સાધનો હતાં. તે આખી ફેક્ટરી પોતે જ સંભાળતો એટલે વ્યવસાયમાં હોશિયાર હતો, પણ સાથે-સાથે તેનામાં પૈસાનું એક અદ્રશ્ય ગુમાન પણ હતું. તેની વાતોમાં ઘણીવાર 'હું અને મારી પ્રોપર્ટી' જ મુખ્ય કેન્દ્રમાં રહેતાં.
એક સાંજે ઘરના હિંચકા પર બેસીને રમણભાઈ અને સુશીલાબેન આ વિશે ચર્ચા કરી રહ્યા હતા.
"સુશીલા, મને તો ચેતન બહુ ગમ્યો,"રમણભાઈએ ચાનો કપ ટેબલ પર મૂકતા કહ્યું. "રૂપિયો તો આજે છે ને કાલે નથી, પણ માણસનો સ્વભાવ અને સંસ્કાર કાયમ રહે છે. ચેતનના ઘરમાં આપણી દીકરી ક્યારેય રડશે નહીં, એ મારી ગેરંટી."
સુશીલાબેને પણ સૂર પુરાવ્યો, "હા, તમારી વાત સાચી છે. ચેતનની આંખોમાં જે સચ્ચાઈ અને શાંતિ છે ને, એ પેલા વિક્રમના બંગલામાંય નથી. પણ આપણી અર્ચના..."
ત્યાં જ અર્ચના રૂમમાંથી બહાર આવી. તેના ચહેરા પર એક અલગ જ ચમક હતી. તે આવીને પિતાની બાજુમાં બેસી ગઈ અને બોલી, "પપ્પા, તમે હજી જૂના જમાનામાં જીવો છો. ચેતન સારો છે, પણ એ આખી જિંદગી મધ્યમ વર્ગમાં જ કાઢી નાખશે. વિક્રમ પાસે શું નથી? બંગલો, ગાડી, નોકર-ચાકર! મને એ વૈભવી લાઈફસ્ટાઈલ ગમે છે. હું વિક્રમ સાથે લગ્ન કરવા માંગુ છું."
રમણભાઈએ દીકરીના માથે હાથ મૂક્યો અને ધીમેથી સમજાવી, "દીકરા, ભૌતિક સુખ આંખોને આંજી શકે છે, પણ હૃદયને શાંતિ નથી આપી શકતું. તને શું લાગે છે, જ્યાં પ્રેમ અને વિવેક ન હોય ત્યાં માત્ર પૈસાથી સુખ ખરીદી શકાશે?"
પરંતુ અર્ચના ભૌતિક સુખના આકર્ષણમાં એટલી અંજાઈ ગઈ હતી કે તેને પિતાની વાત ન સમજાય."આજના સુખનો અર્થ જૂના જમાનાના લોકો શું જાણે ? અર્ચના મનોમન બોલી. ને જતી રહી.
છેવટે, માતા-પિતાએ દીકરીની જીદ આગળ નમવું પડ્યું અને વિક્રમ સાથે અર્ચનાની સગાઈ નક્કી થઈ.
સગાઈ પછી લગ્નની તૈયારીઓ શરૂ થઈ. વિક્રમે અર્ચનાને મોંઘી મોંઘી ગિફ્ટ આપવાનું શરૂ કર્યું. અર્ચના પોતાની સહેલીઓમાં ગર્વથી કહેતી કે તે કેટલા મોટા ઘરમાં જવાની છે.
એક દિવસ, અર્ચના અને વિક્રમ એક મોંઘી રેસ્ટોરન્ટમાં ડિનર માટે ગયા હતા. ત્યાં વેઇટરે અર્ચના સામે જોયું. નાનપણમાં સાથે ભણતા એ આ અર્ચના તો નથી ને ? એવું વિચાર તો રહ્યો. ને અકસ્માતે એ ગરીબ વેઈટરના હાથમાંથી પાણીનો ગ્લાસ ટેબલ પર ઢોળાઈ ગયો. વિક્રમનો પીતો ગયો. તે ઊભો થઈ ગયો અને આખી રેસ્ટોરન્ટ વચ્ચે એ વેઈટરને ગાળો ભાંડવા લાગ્યો.
"તારું ધ્યાન ક્યાં છે ? તારી હિંમત કેવી રીતે થઈ, મારો મોંઘો સૂટ બગાડવાની? તારા આખા ખાનદાનને ખરીદી લઉં એટલી તો આ એક સાંજની ટીપ આપું છું!" વિક્રમ અહંકારથી રાડો પાડી રહ્યો હતો. વેઈટર હાથ જોડીને માફી માગી રહ્યો હતો, પણ વિક્રમનું અભિમાન શાંત થતું નહોતું. રેસ્ટોરન્ટના મેનેજરે આવીને માંડ મામલો થાળે પાડ્યો.
અર્ચનાને આ બધું જોઈને અંદરથી ખૂબ જ ક્ષોભ અનુભવાયો. વેઇટર હજી ધ્રુજી રહ્યો હતો. "તું ..." અર્ચના વેઇટર સામે જોઈને એટલું બોલી. ત્યાં તેનો હાથ પકડીને વિક્રમ તેને રેસ્ટોરન્ટ બહાર લઈ ગયો. અર્ચના..વિક્રમ...!
વિક્રમ..!.બોલતી રહી..પણ સાંભળે કોણ..!?
તેને પહેલીવાર સમજાયું કે વિક્રમ પાસે પૈસા ચોક્કસ છે, પણ દિલ બહુ નાનું છે.
આ ઘટનાના થોડા દિવસો પછી, અર્ચના તેના પિતા રમણભાઈ સાથે કોઈ કામસર સરકારી કચેરીએ ગઈ હતી. ત્યાં અચાનક ભારે વરસાદ શરૂ થઈ ગયો. ઓફિસની બહાર લોકો ઓથ લઈને ઊભા હતા. ત્યાં જ એક વૃદ્ધ દાદા લપસીને પડી ગયા. રસ્તા પરથી પસાર થતા લોકો ફક્ત જોઈ રહ્યા હતા, કોઈ મદદ માટે આગળ ન આવ્યું.
તે જ સમયે ત્યાંથી બાઈક પર પસાર થઈ રહેલો એક યુવાન ત્વરિત બાઈક ઊભી રાખીને દોડ્યો. તેણે એ વૃદ્ધને બેઠા કર્યા, કપડાં સાફ કર્યા, પાણી પાયું અને પોતાની બાઈક પર બેસાડી નજીકની હોસ્પિટલ લઈ ગયો.
એ યુવાન બીજું કોઈ નહીં, પણ ચેતન હતો!
અર્ચના દૂર ઊભી ઊભી આ બધું જ જોઈ રહી હતી. ચેતનને ખબર પણ નહોતી કે તેને કોઈ જોઈ રહ્યું છે. તેનો આ નિઃસ્વાર્થ ભાવ, શાંત ચહેરો અને માનવતા જોઈને અર્ચનાની આંખોમાં ઝળઝળિયાં આવી ગયાં. તેને પિતાના એ શબ્દો યાદ આવ્યા: "ભૌતિક સુખ આંખોને આંજી શકે છે, પણ હૃદયને શાંતિ નથી આપી શકતું. સુખી જીવનનો અર્થ જુદો છે."
એ રાત્રે અર્ચના ઊંઘી ન શકી. તેની નજર સમક્ષ એક તરફ વિક્રમનો અહંકારી ચહેરો હતો જે ગરીબ વેઈટર પર રાડો પાડતો હતો, અને બીજી તરફ ચેતનનો સૌમ્ય ચહેરો હતો જે અજાણ્યા વૃદ્ધની સેવા કરી રહ્યો હતો. તેને સમજાયું કે જો તે વિક્રમ સાથે લગ્ન કરશે, તો તેને બંગલો અને ગાડી તો મળશે, પણ ક્યારેય આદર અને સાચો પ્રેમ નહીં મળે. વિક્રમ માટે તે કદાચ તેની ભૌતિક સંપત્તિ જેવી જ એક 'વસ્તુ' બનીને રહી જશે. જ્યારે ચેતન સાથે તેનું જીવન ભલે સાદું હશે, પણ સન્માનજનક અને પ્રેમથી સભર હશે.
બીજા દિવસે સવારે, અર્ચના ડ્રોઈંગ રૂમમાં આવી, જ્યાં તેના માતા-પિતા બેઠા હતા. અર્ચનાએ પોતાની આંગળીમાંથી સગાઈની વીંટી કાઢીને ટેબલ પર મૂકી દીધી.
"પપ્પા, મમ્મી... મને માફ કરી દો," અર્ચનાની આંખોમાંથી આંસુ વહી રહ્યા હતા. "હું ભૌતિક સુખની ઝાકઝમાળમાં આંધળી થઈ ગઈ હતી. મારે વિક્રમ સાથે લગ્ન નથી કરવા. મને સાચા સુખનો અર્થ સમજાઈ ગયો છે. જો ચેતન મને હજી પણ સ્વીકારવા તૈયાર હોય, તો હું તેની સાથે આખી જિંદગી વિતાવવા તૈયાર છું."
રમણભાઈના ચહેરા પર એક સંતોષભર્યું સ્મિત આવી ગયું. તેમણે દીકરીને ભેટી પડતા કહ્યું, "દીકરા, જાગ્યા ત્યાંથી સવાર. તારો આ નિર્ણય તારા જીવનને સાચી દિશા આપશે."
રમણભાઈએ ખૂબ જ નમ્રતાથી વિક્રમના પરિવારને સગાઈ તોડવાની વાત કરી દીધી. ત્યારબાદ, તેઓ ચેતનના ઘરે ગયા અને આખી વાત સાચેસાચી જણાવી. તેણે અર્ચનાની ભૂલને એક સહજ ભૂલ ગણીને મોટા દિલથી સ્વીકારી લીધી.
થોડા મહિનાઓ પછી, અર્ચના અને ચેતનના લગ્ન ખૂબ જ સાદગીથી પણ ભારે હર્ષોલ્લાસ સાથે થયા.
આજે લગ્નના બે વર્ષ પછી, અર્ચના એક મધ્યમ વર્ગના પણ અત્યંત સુખી ઘરમાં રહે છે. તેમની પાસે વૈભવી બંગલો નથી, પણ એક નાનું અને વહાલું ઘર છે જ્યાં દરરોજ હાસ્ય ગુંજે છે. જ્યારે પણ ચેતન ઓફિસથી આવીને અર્ચનાના ચહેરા પર હાથ મૂકીને તેને આખા દિવસની વાત કહે - પૂછે છે, ત્યારે અર્ચનાને મનોમન થાય છે કે પૈસાથી કદાચ પલંગ ખરીદી શકાય છે, પણ ચેતનના પ્રેમ જેવી મીઠી ઊંઘ તો નસીબદારને જ મળે છે!
• વાસુદેવ સોઢા
24,આદર્શ નગર, ચક્કરગઢ રોડ અમરેલી -365601
24,આદર્શ નગર, ચક્કરગઢ રોડ અમરેલી -365601
Thanks for visit this Post, Be sure to check out our homepage for the Latest Posts and Stay connected with us for more Posts.