વધેલું ભોજન - લઘુકથા

Related

"વધેલું ભોજન"

અમદાવાદના વ્યસ્ત સી.જી. રોડ પર આવેલી એક આલીશાન હોટલમાં અનિકેત અને તેના મિત્રો રવિવારની સાંજ માણી રહ્યા હતા. ટેબલ પર અવનવી વાનગીઓનો ખડકલો હતો અને વાતોના ગપાટા તેમજ હાસ્યના ફુવારા વચ્ચે ભોજન પૂરું થયું હતું.

વધેલું ભોજન - લઘુકથા

બિલ ચૂકવીને જ્યારે બધા ઊભા થયા ત્યારે ટેબલ પર અડધાથી વધુ ભોજન એમ જ પડ્યું હતું. અનિકેતને આ જોઈને થોડો સંકોચ થયો, પણ "દોસ્તો શું વિચારશે?" એ ડરે તેણે તે સમયે કશું કહ્યું નહીં.

હોટલની બહાર નીકળતા જ એક એવું દ્રશ્ય સામે આવ્યું કે અનિકેત ત્યાં જ થંભી ગયો. હોટલના પાછળના ભાગે પડેલી કચરાપેટી પાસે એક નાનો છોકરો અને તેની વૃદ્ધ દાદી કંઈક શોધી રહ્યા હતા.

એ દ્રશ્ય અનિકેતને અંદરથી હચમચાવી ગયું અને તેને પેલા ટેબલ પર છોડેલા ભોજનનો ભારે પસ્તાવો થવા લાગ્યો.

બીજા દિવસે ઓફિસે જતી વખતે અનિકેતના મનમાં એ જ વિચારોનું મંથન ચાલતું હતું. તેણે મક્કમ નિર્ધાર કર્યો કે હવેથી તે ક્યારેય અન્નનો બગાડ નહીં કરે. પરંતુ તેને વિચાર આવ્યો કે માત્ર પોતે સુધરવાથી શું વળશે? કંઈક એવું કરવું જોઈએ જેથી બીજા લોકોના મનમાં પણ જાગૃતિ આવે.

આ વિચારને અમલમાં મૂકવા અનિકેતે સુંદર અને આછા પીળા રંગના કાર્ડ છપાવ્યા. આ કાર્ડ પર મોટા અક્ષરે લખ્યું હતું કે,

"ધન્યવાદ! થાળીમાં અન્નનો એક પણ દાણો ન છોડવા બદલ. તમારી આ સમજદારી કોઈ ભૂખ્યાનું પેટ ભરી શકે છે."

હવે અનિકેત જ્યારે પણ કોઈ રેસ્ટોરન્ટમાં જતો, ત્યારે તે આસપાસના ટેબલ પર નજર રાખતો હતો. જે વ્યક્તિ પોતાની થાળી સાફ રાખતી અથવા વધેલું ભોજન પેક કરાવીને ઘરે લઈ જતી, અનિકેત હસીને તેની પાસે જતો અને પેલું પીળું કાર્ડ સન્માન સાથે ભેટ આપતો.

શરૂઆતમાં લોકો તેને અચરજથી જોતા અને કોઈને તે "માર્કેટિંગ ગતકડું" લાગતું તો કોઈ મજાક પણ ઉડાવતા, પણ અનિકેત પોતાના માર્ગે અડગ રહ્યો.

એક દિવસ એક જાણીતી હોટલમાં અનિકેત એક પરિવાર પાસે પહોંચ્યો જેણે ઘણું ભોજન મંગાવ્યું હતું પણ ખાધું ઓછું હતું. અનિકેત ત્યાં ગયો અને નમ્રતાથી પૂછ્યું કે, "હેલ્લો સર! હું અનિકેત... અનિકેત વ્યાસ. જો આપ આ વધેલું ભોજન પેક કરાવી લેશો? બહાર ફૂટપાથ પર ઘણા એવા બાળકો છે જેમને આજે કદાચ કંઈ જ જમવા નથી મળ્યું."

પેલા ભાઈ પહેલા તો ગુસ્સે થયા અને અનિકેત પર તાડૂક્યા કે, "તમે કોણ અમને શીખવાડવા વાળા?! અમે આ ભોજનના પૂરા પૈસા આપ્યા છે."

અનિકેતે તેમને એકદમ શાંતિથી પૂરી વાત સમજાવી અને છેલ્લે કહ્યું કે, "સાહેબ, પૈસા આપણા છે પણ સંસાધનો તો આ આખી સૃષ્ટિના છે ને? આ અન્ન ઉગાડવા પાછળ ખેડૂતનો પરસેવો અને પ્રકૃતિની શક્તિ જોડાયેલી છે."

અનિકેતની આ વાત સાંભળી પેલા ભાઈ એકદમ નિશબ્દ થઈ ગયા. તેમને પોતાની ભૂલ સમજાઈ અને તેમણે તરત જ વેઈટરને બોલાવી ભોજન પેક કરાવ્યું. અનિકેતે તેમને હસીને "સજાગ નાગરિક"નું કાર્ડ આપ્યું અને તેમની સમજદારીની કદર કરી.

એક સાંજે અનિકેત પાર્કમાં બેઠો હતો ત્યારે તેની મુલાકાત હરિભાઈ દેસાઈ સાથે થઈ, જેઓ એક નિવૃત્ત પુરવઠા અધિકારી હતા. અનિકેતની આ પ્રવૃત્તિ વિશે જાણી હરિભાઈના ચહેરા પર એક અનોખો સંતોષ છવાઈ ગયો. તેમણે અનિકેતની પીઠ થાબડતા કહ્યું, "બેટા, તારું આ કામ ભલે લોકોને નાનું લાગતું હોય, પણ તેની અસર બહુ મોટી છે. તારા આ નિસ્વાર્થ કાર્યએ આજે મારા આત્માને પણ ટાઢક આપી છે!"

હરિભાઈએ વહેતા ભૂતકાળની યાદ તાજી કરતા ભારે અવાજે કહ્યું, "દીકરા, વર્ષો પહેલાં મારી આર્થિક સ્થિતિ ખૂબ જ ખરાબ હતી. એક દિવસ હું ખૂબ ભૂખ્યો હતો અને ખિસ્સામાં એક કોડી પણ નહોતી. એક લારી પાસે ઊભો હતો, ત્યાં એક નાનો છોકરો પોતાની પ્લેટમાં વધેલી પૂરીઓ કચરાપેટીમાં ફેંકવા જતો હતો."

તેઓ સહેજ અટક્યા, આંખોમાં ઝળઝળિયાં આવી ગયાં અને આગળ બોલ્યા, "ત્યાં જ એક થાકેલા મજૂરે તેનો હાથ પકડી લીધો. એણે કાકલૂદી કરતા કહ્યું કે, 'બેટા, આ ફેંકીશ નહીં... આ તો મારા જેવા કોઈ નસીબદારની એક ટંકની રોટલી છે.' એ મજૂરે કચરામાંથી એ ભોજન એટલા સંતોષથી ખાધું કે એ દ્રશ્યએ મને અંદરથી હચમચાવી નાખેલો."

"જે આપણે વાપરીને ફેંકી દઈએ છીએ, તે કોઈકની જિંદગીનો સહારો હોઈ શકે છે. મારી સરકારી વ્યસ્તતાને કારણે હું ક્યારેય આ દિશામાં કામ ન કરી શક્યો, પણ આજે તને આ ભગીરથ કાર્ય કરતો જોઈને મારું મન હળવું થઈ ગયું છે."

હરિભાઈની આ વાત સાંભળી અનિકેતની આંખો ભીની થઈ ગઈ. તેને એ વાતનો ઊંડો અહેસાસ થયો કે સમાજમાં પરિવર્તન લાવવા માટે ભાષણોની નહીં, પણ આવી નાની અને જીવંત સંવેદનાઓની જરૂર છે.

ત્યારપછી અનિકેતે પોતાની મુહિમને વધુ વ્યાપક બનાવી. તે હવે માત્ર કાર્ડ જ નહોતો આપતો, પણ તેણે કેટલાક યુવાનો સાથે મળીને એક "ફૂડ બેંક"ની શરૂઆત કરી. જ્યાં પણ કોઈ પ્રસંગ કે પાર્ટીમાં ભોજન વધતું, અનિકેત અને તેના સ્વયંસેવકો ત્યાં પહોંચી જતા અને એ ભોજન વ્યવસ્થિત રીતે પેક કરી જરૂરિયાતમંદ લોકોના પેટ સુધી પહોંચાડતા.

થોડા મહિનાઓ પછી, એક દિવસ અનિકેતને એક કવર મળ્યું. કવર ખોલ્યું તો અંદર તેની જ ડિઝાઇન કરેલું પેલું પીળું કાર્ડ હતું. કાર્ડની પાછળ કોઈએ ખૂબ જ ભાવુક શબ્દોમાં આભાર માન્યો હતો:

"અનિકેતભાઈ, તમારા એક નાનકડા કાર્ડને કારણે મેં મારી રેસ્ટોરન્ટમાં 'હાફ પ્લેટ'ની સુવિધા શરૂ કરી છે! હવે લોકો પોતાની ભૂખ મુજબ જ ભોજન મંગાવે છે અને અન્નનો જરાય બગાડ થતો નથી. મને સાચો માર્ગ બતાવવા બદલ હું કાયમ આપનો આભારી રહીશ."

અનિકેતને લાગ્યું કે તેનું વાવેલું બીજ હવે વટવૃક્ષ બની રહ્યું છે. આજે તે આ લડતમાં એકલો નહોતો, હજારો લોકો હૃદયપૂર્વક આ મુહિમનો હિસ્સો બની ચૂક્યા હતા. રેસ્ટોરન્ટના ટેબલો પર હવે વાનગીઓ જ નહીં, પણ એકબીજા પ્રત્યેની સંવેદના અને અન્ન પ્રત્યેનો આદર પીરસાતો હતો!!

©હરેકૃષ્ણ ..(28 એપ્રિલ 2026)

Thanks for visit this Post, Be sure to check out our homepage for the Latest Posts and Stay connected with us for more Posts.